Καρακάνα Χρύσα: Γιατί μπερδεύουμε την ένταση με την αγάπη

Υπάρχει μια παράδοξη εμπειρία που πολλοί άνθρωποι αναγνωρίζουν όπως μια ήρεμη, σταθερή, υγιής σχέση μπορεί να μοιάζει «βαρετή» ή «λίγη», ενώ μια έντονη, ασταθής και συχνά τοξική σχέση βιώνεται ως πιο ζωντανή, πιο παθιασμένη, σχεδόν εθιστική. Αυτό δεν σημαίνει ότι η τοξικότητα είναι καλύτερη. Αντιθέτως σημαίνει ότι ο τρόπος που αντιλαμβανόμαστε την αγάπη έχει διαμορφωθεί από βαθύτερους ψυχολογικούς μηχανισμούς.

Αρχικά, η ένταση συχνά συγχέεται με το συναίσθημα. Οι απότομες εναλλαγές όπως ξεκινά από την απογοήτευση στην αποθέωση, από την απόσταση στην υπερβολική εγγύτητα καταλήγουν να δημιουργούν ένα συναισθηματικό «roller coaster». Αυτές οι διακυμάνσεις ενεργοποιούν τον εγκέφαλο με τρόπο παρόμοιο με τον εθισμό, δηλαδη κάθε επανασύνδεση μετά από σύγκρουση μοιάζει πιο έντονη, πιο φορτισμένη. Έτσι, η ηρεμία μιας υγιούς σχέσης, που δεν έχει αυτά τα σκαμπανεβάσματα, μπορεί να εκληφθεί ως έλλειψη πάθους.

Επιπλέον, πολλοί άνθρωποι έχουν μάθει από νωρίς ότι η αγάπη συνδέεται με την ανασφάλεια. Αν κάποιος μεγάλωσε σε περιβάλλον όπου η αποδοχή δεν ήταν σταθερή ή όπου η αγάπη έπρεπε να τη κερδίσει, τότε το γνώριμο μοτίβο είναι η ένταση, όχι η γαλήνη. Σε αυτή την περίπτωση, μια ήρεμη σχέση δεν ενεργοποιεί τα ίδια οικεία συναισθήματα.

Αντίθετα , μπορεί να προκαλεί αμφιβολία του τύπου «Μήπως δεν είναι αρκετό;» Υπάρχει επίσης ο παράγοντας της ταύτισης του πάθους με τη δυσκολία. Η ιδέα ότι «ό,τι αξίζει πονάει» ή ότι η αγάπη πρέπει να δοκιμάζεται συνεχώς έχει ριζώσει βαθιά σε πολιτισμικά αφηγήματα. Έτσι, όταν κάτι κυλάει ομαλά, χωρίς δράματα, φαίνεται σχεδόν ύποπτο. Σαν να λείπει κάτι, ενώ στην πραγματικότητα λείπει απλώς η ένταση του χάους. Ωστόσο, η ηρεμία δεν είναι απουσία συναισθήματος, είναι παρουσία ασφάλειας.

Σε μια υγιή σχέση, η αγάπη δεν χρειάζεται να αποδεικνύεται μέσα από συγκρούσεις ή υπερβολές. Υπάρχει σταθερότητα, εμπιστοσύνη και χώρος για εξέλιξη χωρίς φόβο. Αυτό το είδος σύνδεσης μπορεί αρχικά να φαίνεται λιγότερο «συναρπαστικό», αλλά είναι βαθύτερο και πιο ανθεκτικό στον χρόνο. Το ζητούμενο, λοιπόν, δεν είναι να κυνηγάμε την ένταση, αλλά να επαναπροσδιορίσουμε τι σημαίνει για εμάς η αγάπη. Όταν μάθουμε να αναγνωρίζουμε την αξία της ηρεμίας, τότε αυτό που κάποτε φαινόταν «λίγο» αρχίζει να αποκαλύπτεται ως κάτι ουσιαστικό. Μια σχέση που δεν μας εξαντλεί, αλλά μας στηρίζει.

Καρακάνα Χρύσα Ψυχολόγος,

Συντονίστρια ΕΞελίσσω, με εξειδίκευση στην Ιατρική Ψυχολογία και στην Γνωσιακή Συμπεριφοριστική Θεραπεία