Xρύσα Καρακάνα: Tο αόρατο πρόσωπο της απομόνωσης

Η απομόνωση δεν ταυτίζεται πάντα με τη μοναξιά. Ένας άνθρωπος μπορεί να βρίσκεται καθημερινά ανάμεσα σε συναδέλφους, φίλους ή συγγενείς και παρ’ όλα αυτά να νιώθει βαθιά απομονωμένος. Η ουσιαστική διαφορά βρίσκεται στην αίσθηση της ελευθερίας και της επιλογής. Όταν κάποιος δεν έχει τη δυνατότητα να αλλάξει παραστάσεις, να βγει από το σπίτι, να συναντήσει διαφορετικούς ανθρώπους ή να απομακρυνθεί προσωρινά από ένα πιεστικό περιβάλλον, τότε η απομόνωση γίνεται μια εσωτερική εμπειρία που επιβαρύνει σημαντικά την ψυχική υγεία.

Στην ελληνική πραγματικότητα, το φαινόμενο αυτό εμφανίζεται συχνά σε ηλικιωμένους, φροντιστές, ανέργους, άτομα με κινητικές δυσκολίες ή ανθρώπους που ζουν σε απομακρυσμένες περιοχές.

Παράλληλα, η οικονομική πίεση των τελευταίων ετών έχει περιορίσει για πολλούς ακόμη και τις πιο απλές διεξόδους, όπως μια έξοδο για καφέ ή μια μικρή εκδρομή. Όταν οι επιλογές μειώνονται, μειώνεται σταδιακά και η αίσθηση ελέγχου πάνω στη ζωή.

Από ψυχολογική σκοπιά, η απομόνωση δεν αφορά μόνο τη φυσική παρουσία ή απουσία άλλων ανθρώπων, αλλά την αίσθηση ότι υπάρχει ένας δρόμος διαφυγής όταν τον χρειαστούμε. Η δυνατότητα επιλογής λειτουργεί προστατευτικά για την ψυχική ανθεκτικότητα. Για αυτό, ακόμη και μικρές καθημερινές ευκαιρίες κοινωνικής επαφής, αλλαγής περιβάλλοντος και προσωπικής αυτονομίας μπορούν να αποτελέσουν σημαντικούς παράγοντες πρόληψης απέναντι στη συναισθηματική απομόνωση.

Xρύσα Καρακάνα,

Ψυχολόγος-Συντονίστρια ΕΞελίσσω

με εξειδίκευση στην Ιατρική Ψυχολογία και στη Γνωσιακή Συμπεριφοριστική Θεραπεία