Κατερίνα Λαμπράκη:Ανακουφιστική φροντίδα: η αξία της ανακούφισης σε κάθε διαδρομή υγείας

Ανακουφιστική φροντίδα: η αξία της ανακούφισης σε κάθε διαδρομή υγείας

Οι συμπληρωματικές θεραπείες και η θέση της Ρεφλεξολογίας

Όταν ένας άνθρωπος αντιμετωπίζει μια ασθένεια, οι ανάγκες του ξεπερνούν τη διάγνωση και τη θεραπευτική αγωγή. Χρειάζεται να ανακουφιστεί από τα συμπτώματα, να αισθανθεί ασφάλεια, να ακουστεί και να διατηρήσει, όσο γίνεται, την καθημερινότητα και την αυτονομία του. Χρειάζεται φροντίδα που βλέπει ολόκληρο τον άνθρωπο: το σώμα, τα συναισθήματα, τις σχέσεις και όσα δίνουν νόημα στη ζωή του.

Αυτή είναι η ουσία της ανακουφιστικής φροντίδας.

Σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας, η ανακουφιστική φροντίδα αποσκοπεί στη βελτίωση της ποιότητας ζωής των ασθενών και των οικογενειών τους, μέσα από την πρόληψη και την ανακούφιση του σωματικού, ψυχοκοινωνικού και πνευματικού πόνου που συνδέεται με απειλητικές για τη ζωή παθήσεις. Μπορεί να ξεκινά έγκαιρα και να παρέχεται παράλληλα με τις θεραπείες που αντιμετωπίζουν τη νόσο. [1]

Η ανακούφιση αφορά κάθε άνθρωπο που υποφέρει

Η ανάγκη για ανακούφιση διαπερνά όλες τις παθήσεις. Η εξειδικευμένη ανακουφιστική φροντίδα οργανώνεται ανάλογα με τη σοβαρότητα της νόσου, την επιβάρυνση από τα συμπτώματα και τις ανάγκες κάθε ασθενούς.

Το πεδίο της εκτείνεται πολύ πέρα από τον καρκίνο. Άνθρωποι με σοβαρές καρδιοπάθειες, χρόνια αναπνευστικά νοσήματα, νεφρική ανεπάρκεια, νευρολογικές παθήσεις ή άνοια μπορεί επίσης να τη χρειάζονται. Η πρόσβαση στη φροντίδα χρειάζεται να καθοδηγείται από τις ανάγκες του ανθρώπου και να εντάσσεται στην πορεία της νόσου εγκαίρως. [1]

Για τον ασθενή, αυτό μπορεί να σημαίνει καλύτερη αντιμετώπιση του πόνου, της δύσπνοιας ή άλλων επιβαρυντικών συμπτωμάτων. Μπορεί επίσης να σημαίνει χώρο για να εκφράσει φόβους, υποστήριξη στις αποφάσεις του και βοήθεια για την οικογένεια που τον φροντίζει. Η ανακουφιστική φροντίδα αποτελεί κοινή προσπάθεια επαγγελματιών διαφορετικών ειδικοτήτων, με επίκεντρο τις επιθυμίες και την αξιοπρέπεια του ασθενούς. [2]

Πού εντάσσονται οι συμπληρωματικές θεραπείες

Μέσα σε αυτή την προσέγγιση μπορούν να έχουν θέση επιλεγμένες συμπληρωματικές παρεμβάσεις. Εφαρμόζονται μαζί με την ιατρική και νοσηλευτική φροντίδα, με στόχο την υποστήριξη της ευεξίας και την ανακούφιση συγκεκριμένων συμπτωμάτων.

Η επιλογή τους βασίζεται στα διαθέσιμα επιστημονικά δεδομένα, στην ασφάλεια και στις προτιμήσεις του ασθενούς. Κάθε μέθοδος έχει διαφορετικό επίπεδο τεκμηρίωσης και αξιολογείται ξεχωριστά, ανάλογα με τον επιδιωκόμενο στόχο. Η επικοινωνία με τη θεραπευτική ομάδα συμβάλλει στη συντονισμένη και εξατομικευμένη φροντίδα. [3]

Η Ρεφλεξολογία ως συμπληρωματική υποστήριξη

Η Ρεφλεξολογία προσφέρει μια προσέγγιση φροντίδας μέσα από την επαφή και την εφαρμογή ελεγχόμενων πιέσεων σε συγκεκριμένες περιοχές, κυρίως των πελμάτων και των χεριών. Στο πλαίσιο της ανακουφιστικής φροντίδας, στόχος της είναι να υποστηρίξει τη χαλάρωση, την άνεση και την αίσθηση ευεξίας, προσφέροντας στον άνθρωπο χρόνο και προσοχή αφιερωμένα στις ανάγκες του. [5]

Η επιστημονική έρευνα έχει καταγράψει ενθαρρυντικά ευρήματα για τη συμβολή της στην ανακούφιση ορισμένων συμπτωμάτων. Ενδεικτικά, σε τυχαιοποιημένη κλινική μελέτη σε γυναίκες με προχωρημένο καρκίνο του μαστού, παρατηρήθηκαν βελτιώσεις στη δύσπνοια και στη σωματική λειτουργικότητα. Τα αποτελέσματα αυτά αναδεικνύουν δυνατότητες συμπληρωματικής υποστήριξης στον συγκεκριμένο πληθυσμό, ενώ η περαιτέρω έρευνα θα βοηθήσει να προσδιοριστούν καλύτερα τα οφέλη της σε διαφορετικές ομάδες ασθενών. [4]

Η συνεδρία είναι προσωποποιημένη και προσαρμόζεται σε κάθε άνθρωπο, λαμβάνοντας υπόψη όχι μόνο τη διάγνωσή του, αλλά και τη διάθεσή του, το πώς αισθάνεται και τι χρειάζεται τη συγκεκριμένη ημέρα.

Αυτό σημαίνει ότι ο επαγγελματίας ακούει τον άνθρωπο, σέβεται τις αντοχές και τις επιθυμίες του και προσαρμόζει τη διάρκεια, την ένταση και την εφαρμογή της συνεδρίας. Με κατάλληλη εκπαίδευση, ενημερωμένη συναίνεση και συνεργασία με τη θεραπευτική ομάδα, η Ρεφλεξολογία μπορεί να ενταχθεί σε ένα εξατομικευμένο πλαίσιο υποστήριξης, παράλληλα με την ιατρική αγωγή.

Η αξία της βρίσκεται στον συμπληρωματικό της ρόλο: στη φροντίδα που επιδιώκει περισσότερη άνεση και καλύτερη καθημερινότητα, με σεβασμό στην αξιοπρέπεια και στη μοναδικότητα κάθε ανθρώπου.

Φροντίδα με παρουσία, συνεργασία και σεβασμό

Σε έναν χώρο ανθρώπινης υποστήριξης όπως το ΕΞελίσσω, η συζήτηση για την ανακουφιστική φροντίδα αναδεικνύει μια ουσιαστική προτεραιότητα: να δίνουμε χώρο στις πραγματικές ανάγκες του ανθρώπου που νοσεί και εκείνων που τον στηρίζουν.

Η προσφορά μιας συμπληρωματικής παρέμβασης αποκτά αξία όταν συνοδεύεται από ειλικρινή ενημέρωση, σαφή όρια και συνεργασία. Όταν ο άνθρωπος μπορεί να επιλέξει, να εκφράσει τι τον ανακουφίζει και να γνωρίζει ότι η φροντίδα προσαρμόζεται σε εκείνον.

Η ανακουφιστική φροντίδα αφορά τη ζωή: την άνεση, την επικοινωνία, την αξιοπρέπεια και τις στιγμές που εξακολουθούν να έχουν αξία μέσα στην ασθένεια. Σε αυτή την προσπάθεια, οι κατάλληλα επιλεγμένες συμπληρωματικές θεραπείες μπορούν να προσφέρουν επιπλέον υποστήριξη, δίπλα στην ιατρική και στους επαγγελματίες υγείας, δίπλα στον άνθρωπο.

Πηγές

1. Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (WHO). Palliative care. Ορισμός, στόχοι και σημασία της έγκαιρης ανακουφιστικής φροντίδας σε ευρύ φάσμα παθήσεων.
2. Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (WHO). Palliative care – Health topics. Η ανακουφιστική φροντίδα ως μέρος της ολοκληρωμένης, ανθρωποκεντρικής φροντίδας υγείας.
3. Εθνικό Ινστιτούτο Καρκίνου των ΗΠΑ (National Cancer Institute). Complementary and Alternative Medicine. Ο ρόλος των συμπληρωματικών παρεμβάσεων παράλληλα με τη συμβατική θεραπεία.
4. Wyatt, G., Sikorskii, A., Rahbar, M. H., Victorson, D., & You, M. (2012). Health-related quality-of-life outcomes: A reflexology trial with patients with advanced-stage breast cancer. Oncology Nursing Forum, 39(6), 568–577.

Cancer Research UK. Reflexology. Ενημέρωση για τη Ρεφλεξολογία στην υποστηρικτική φροντίδα και αξιολόγηση των διαθέσιμων ερευνητικών δεδομένων.

Kατερίνα Λαμπράκη, Ρεφλεξολόγος, Αντιπρόεδρος ΠΣΡ, Επιστημονικό Μέλος ΕΞελίσσω